11 moties en 3 amendementen werden er tijdens de begrotingsbehandeling 2021 ingediend. Slechts 2 amendementen werden in stemming gebracht. Alle moties en het 3^e amendement werden ingetrokken. Wat PNL betreft waren veel moties onnodig, maar leken die vooral bedoeld om sier te maken bij bepaalde organisaties en/of inwoners van Laarbeek. Om dit te onderbouwen geven we een aantal voorbeelden van moties die niet in stemming zijn gebracht (teruggetrokken dus):

DWG – Motie Herinrichting centrum Aarle-Rixtel

Deze motie is wat PNL betreft min of meer een open deur. Wij, en ook andere partijen, hebben afgelopen jaren al vaker gezegd dat er iets moet gebeuren met de verkeersveiligheid in de Dorpsstraat in Aarle-Rixtel. Hier wordt, in samenhang met de plannen rondom het Kerkplein, ook al langere tijd over gesproken en nagedacht. De in de motie genoemde optie voor snelheid verlagende maatregelen (zoals b.v. in Mariahout is toegepast) is hierbij niet nieuw. PNL vond deze motie dan ook onnodig. Dat is ook gebleken, want deze is ingetrokken.

CDA & PvdA – Motie Onderzoek discriminatie in gemeente Laarbeek

Ook hier zou PNL niet mee in hebben gestemd. Wij vinden dit een overbodige motie, waarvan de uitvoering alleen tijd en geld kost. Discriminatie komt overal voor, natuurlijk ook in Laarbeek. Stelling nemen tegen discriminatie vinden wij heel goed. Net zoals oplossingen zoeken om er iets tegen te doen (b.v. op scholen, sportclubs, bedrijfsleven, politiek enz….).

DWG – Motie Realiseren Tiny Houses

PNL heeft uiteraard niets tegen Tiny Houses, maar ook deze motie is overbodig wat ons betreft. Wanneer er een vraag om meer Tiny houses komt, dan moet wat ons betreft op dat moment gekeken worden naar de mogelijkheden. Dat is een volkomen normale gang van zaken wanneer er plannen worden ingediend. Wederom werd ook deze motie ingetrokken (na een één-tweetje tussen DWG en haar eigen wethouder).

ABL – Motie Kruising N615 (Lieshout)

De roep om een oplossing op deze plek is niet nieuw. Ook o.a. PNL heeft hier al vaker om gevraagd. Het lastige is dat ook de provincie hier partij in is. In de motie wordt geopperd om verkeerslichten te plaatsen. Deskundigen en wegbeheerder geven echter aan dat dit de minst goede oplossing is (van 4 eerdergenoemde mogelijkheden). Een rotonde ligt wat hen en ons betreft meer voor de hand. Verkeerslichten zorgen voor oponthoud op deze 80 km weg. In tegenstelling tot wat in de motie staat, denken wij dat deze oplossing juist ongunstig is voor het sluipverkeer door Lieshout. Dit omdat mensen de verkeerslichten wellicht willen mijden en daardoor juist door Lieshout rijden (richting Son). Een beter voorstel, wat we ook geopperd hebben, zou wat ons betreft zijn dat het college gaat kijken naar financieringsmogelijkheden (samen met de provincie) om op korte termijn een rotonde aan te leggen.

ABL – Invoeren blauwe papiercontainer

Ook dit klinkt wellicht leuk en logisch, maar is dat volgens ons niet. We weten dat niet alle ophaalwagens van BLINK geschikt zijn om containers te lossen. Het kost heel veel geld om deze wagens aan te passen (wat weer door de inwoners betaald moet worden). Ook moet, wat ons betreft, er rekening mee gehouden worden dat niet iedereen plaats heeft voor nog meer containers. Wij zouden hier dan ook niet mee ingestemd hebben.

Buiten de 11 niet in stemming gebrachte moties, waren er ook 3 amendementen. Hiervan werden er 2 in stemming gebracht.

DWG – Amendement Inwerkingtreding verblijfsbelasting (toeristenbelasting)

In de meerjarenbegroting is opgenomen dat er vanaf 2023 verblijfbelasting wordt ingevoerd. DWG wilde deze al vanaf 2022 invoeren. PNL is daar niet voor. Eerder invoering zou betekenen (volgens de wethouder) dat er extra personeel ingehuurd zou moeten worden. De kosten wegen dan niet of amper op tegen de baten. Omdat we niet weten hoelang de onzekere tijd waarin we zitten nog gaat duren en wat alle (economische) gevolgen zullen zijn, vinden wij eerdere invoering niet wenselijk. Uiteindelijk komt de uitvoering (inning) hiervan namelijk bij ondernemers te liggen. Het amendement werd met 6 tegen 13 stemmen afgewezen.

Over het PNL amendement om geen financiële middelen meer beschikbaar te stellen voor het Gulden Land in Aarle-Rixtel hebben we eerder al een artikel geschreven (zie www.pnllaarbeek.nl). Een technisch amendement van ABL over votering van kredieten kreeg eveneens onze steun.

Een amendement van PNL, ingediend tijdens de begrotingsbehandeling op donderdag 5 november, kon niet op steun rekenen van de andere partijen. Met het amendement wilde PNL voorkomen dat er nog gemeenschapsgeld wordt uitgegeven aan het project Gulden Land in Aarle-Rixtel. De reden hiervan is dat wij van mening zijn dat de gemeentelijke financiën niet dusdanig zijn dat hier het geld naartoe moet gaan. Hoewel er dus geen steun was voor dit voorstel, hebben we wel de volgende toezeggingen kunnen krijgen van de wethouder en het college:

-Investeringen binnen dit project bestaan uit minimaal 50% cofinanciering (geld van andere partijen dan de gemeente). Hiermee wordt dus geld met geld gemaakt.
-De geplande €20.000 t.b.v. de voorbereidingen van enkele deelprojecten zijn wat ons betreft akkoord (dat was niet het grote probleem voor PNL).
-Voor ieder te besteden bedrag aan dit project (groot of klein) moet het college de gemeenteraad om toestemming vragen.

Voor PNL was dit het hoogst haalbare. Hiermee behouden we als gemeenteraad in ieder geval het (stem)recht om bij iedere investering te zeggen of we daar wel of niet mee akkoord gaan. Wij zullen hier telkens kritisch over oordelen. Verder is gezegd dat er alleen bestaande financiële middelen worden gebruikt voor het project.

PNL heeft donderdag 5 november, na een ruim 7 uur durende raadsvergadering, ingestemd met de begroting 2021. We leggen graag uit waarom we dat hebben gedaan.

Belangrijkste reden is dat er in de begroting voor volgend jaar geen zaken staan die eerder anders zijn afgesproken. Hoewel we graag een andere (minder hoge) keuze hadden gezien van het college, stijgt de OZB met 3%, wat na de verkiezingen van 2018 ook is afgesproken. Vorig jaar kozen alle andere partijen voor de extreme verhoging hiervan, waarmee PNL toen niet kon instemmen. We zien wel een aantal risico’s en onzekerheden in de begroting staan. Zo vinden wij het inrekenen van een besparing van €838.000 binnen het Sociaal Domein erg risicovol. Over 2020 wordt weliswaar een grote besparing bewerkstelligd, maar deze is tot stand gekomen in een coronacrisis waarvan we niet weten wat het effect daarvan was en volgend jaar nog zal zijn. Ook al ingerekende bezuinigingen voor de meerjarenbegrotingen (bezuiniging bibliotheek -€75.000, bezuiniging op Voor- en Vroegschoolse Educatie -€75.000, invoering toeristenbelasting +€50.000) zijn nog onzeker. Dit zijn zaken die nog nader onderzocht en met betrokken partijen besproken moeten worden.

Vooral dus veel onzekere cijfers die gebruikt worden om positieve begrotingen te kunnen presenteren. Het past (voor zover wij hebben kunnen nagaan) allemaal binnen de begrotingsregels.

Als PNL kijken wij bij ieder onderwerp naar onze achterban en ons kiezers. Wij besluiten op grond van wat wij denken dat het beste is voor Laarbeek. We hadden opnieuw met een aantal bezuinigingsmaatregelen kunnen komen. Deze zouden in een aantal gevallen zeker ook, direct of indirect, de inwoners van Laarbeek treffen. In een tijd waarin veel ondernemers niet weten of ze de crisis overleven en het voor nog veel meer mensen onzeker is of ze hun baan behouden, vinden wij het daarvoor niet het juiste moment.

Hoewel wij dus onze twijfels hebben over de haalbaarheid van de gepresenteerde begroting voor 2021, geven wij het college op dit moment toch het voordeel van de twijfel. Ook al maken wij ons wel oprecht zorgen over de financiële afloop hiervan. Het college en de coalitiepartijen zijn er echter van overtuigd dat dit kan. Daarom hebben we weloverwogen ingestemd met de begroting 2021.

Onze complete begrotingsbeschouwing is via deze link in zijn geheel na te lezen: www.pnllaarbeek.nl

Dit is de complete tekst van onze begrotingsbeschouwing zoals die is voorgelezen tijdens de begrotingsbehandeling op donderdag 5 november:

Voorzitter: om te beginnen zouden wij het college eigenlijk willen feliciteren met een begroting die voor 3 van de komende 4 jaren onder aan de streep positieve cijfers laat zien. Op het eerste gezicht is dat waarschijnlijk ook wat veel mensen zullen denken wanneer ze lezen over de begroting voor de komende jaren. Toch zijn wij voorzichtig met deze felicitatie. Hoewel we enerzijds natuurlijk moeten kunnen vertrouwen op de gepresenteerde cijfers, leeft bij ons toch ook de gedachte dat deze cijfers wel erg rooskleurig worden voorgesteld.

Voorzitter: we gaan eerst nog even kort terug naar 2020. Tijdens de begrotingsbehandeling toen kozen het college en alle partijen -behalve PNL- voor een extreme ozb-verhoging. Wij stelden toen een groot aantal bezuinigingsmaatregelen voor, die echter allemaal werden weggestemd. Onze inwoners betalen daarvoor sinds dit jaar de rekening. Het had écht anders gekund. Dat weet iedereen in deze raadszaal, maar het zal blijvend ontkend worden. Wij hebben vervolgens een zware prijs betaald voor het vasthouden aan datgene waarvoor onze kiezers op ons hebben gestemd.

Voorzitter: wanneer we nu naar de begroting 2021 kijken, zien we zaken die ons positief stemmen, zoals b.v. geen extra ozb-verhoging dit keer. We constateren ook dat er een aantal forse meevallers zijn die maken dat er met overwegend positieve cijfers begroot kan worden. Weliswaar nog steeds met de hakken over de sloot, maar cijfermatig is dit gelukt. 2021 laat voor Laarbeek zo’n €2.4 miljoen aan extra geld zien (OZB-verhoging van 2020 met een totale opbrengst van zo’n €1.2 miljoen welke in 2021 dus nog hoger wordt; een meevaller vanuit Den Haag van €336.000 en een minder hoge stijging van zorgkosten geraamd op liefst €838.000). Overigens, constateren wij, is ook met al dit extra geld de begroting 2021 slechts €255.000 positief. Ruim €2 miljoen is dus gebruikt voor allerlei andere zaken. Wij vragen ons hardop af wat we gaan doen wanneer de nu geplande meevallers minder positief uitpakken in 2021.

Voorzitter: de meerjarenbegrotingen over 2022 t/m 2024 balanceren tussen €156.000 negatief en €107.000 positief. Wat ons bevreemdt is dat de begrotingen van 2023 en 2024 een voorgenomen bezuiniging bevatten van €75.000 voor de bibliotheek en overigens tevens een bezuiniging met eenzelfde bedrag voor de ‘Voor- en Vroegschoolse Educatie’. Afgelopen jaar stelde PNL een taakstellende bezuiniging voor van notabene ‘slechts’ €25.000 voor de bibliotheek. Toen hoorden we niemand binnen het college zeggen dat dit een goed idee was en werd het voorstel door alle coalitiepartijen zonder pardon weggestemd. Wij zijn dan ook heel benieuwd hoe zij nu met dit forse bezuinigingsvoorstel omgaan. Hoewel wij voor deze bezuiniging zijn, komt nu wel instemmen door de andere partijen toch wel wat ongeloofwaardig over. Het is sowieso enigszins vreemd om deze bezuinigingen al op te nemen in de begroting want het college schrijft namelijk zelf ‘graag te gaan kijken of dit anders kan’. Er is dus blijkbaar nog niets zeker.

Voorzitter: gelukkig is Laarbeek nog steeds prima in staat om financiële tegenslagen op te vangen (moeilijk uitgedrukt: de solvabiliteit is op orde). De totale reserve neemt echter opnieuw steeds verder af. In 2016 was er nog €23.7 miljoen beschikbaar (Algemene reserve + Overige bestemmingsreserves). In 2021 is dat nog €17.9 miljoen. Een daling van bijna 25%. Ook de jaren na 2021 blijft dit afnemen.

En voorzitter: wij hebben meer zorgen over de begrotingen van komende jaren. Zo hebben we nu een grote meevaller binnen de zorgkosten. Overigens wel nadat we hier de afgelopen 3 jaren eerst zo’n €1.5 miljoen extra voor hebben gebudgetteerd. Voor 2020 staat die besparing (of meevaller) tot op heden op €860.000. Voor een deel zal dat ongetwijfeld te danken zijn aan het Laarbeekse beleid om zo vroeg mogelijk (aan de voorkant – en dus goedkopere) hulp te bieden. Anderzijds zitten we in een corona-crisis, waardoor vooralsnog veel onduidelijk en onzeker is. Wij vinden het mede daarom erg risicovol om voor 2021 uit te gaan van een besparing van €838.000.

In de begroting 2021 is een bedrag van €20.000 opgenomen ten behoeve van het ontwerpen van twee deelprojecten in het Gulden Land. Vorig jaar al hebben wij, samen met ABL en CDA, een amendement ingediend over dit onderwerp. Dit jaar zijn wij voornemens dit opnieuw te doen. Wij zijn nog steeds van mening dat de financiële situatie van Laarbeek niet dusdanig is dat het verantwoord is geld te besteden aan dit project. Het gaat ons niet zozeer om de eenmalige besparing van de voorgestelde €20.000, welke uit een bestaand budget komt. Echter willen wij voorkomen dat we, ook in het geval van externe financiering, in de toekomst als gemeente zelf daaraan moeten bijdrage, wat het geval blijkt te zijn volgens het antwoord op een schriftelijke vraag welke wij hebben gesteld. Overigens vernemen wij in het kader hiervan wel graag welke onomkeerbare financiële verplichtingen Laarbeek heeft t.a.v. de andere partijen binnen dit project.

Voorzitter: in z’n algemeenheid merken wij in deze onzekere tijd op dat de coronacrisis ook Laarbeek hard heeft geraakt. Naast de persoonlijke gezondheid is ook de economische gezondheid van essentieel belang. De forse ozb-stijging van 2020 heeft onze inwoners extra in de portemonnee geraakt. Desondanks komt het college nu voor 2021 met een verhoging van meer dan de inflatie, te weten 3%. Ook de overige tarieven, zoals in ieder geval de leges maar waarschijnlijk ook de afvalstoffenheffingen, gaan omhoog. En dat in een tijd waarin velen het moeilijk hebben. Het zou de gemeente gesierd hebben wanneer de eigen uitgaven minder zouden stijgen en onze inwoners een mindere stijging van in ieder geval de ozb voorgeschoteld zouden krijgen. Ook al is de nu begrote 3% volgens afspraak, maar daar is afgelopen jaar ook fors van afgeweken. Echter hier is door het college niet voor gekozen.

En voorzitter: in de gemeenschappelijke regelingen, waar grofweg 1/3 van de gemeentelijke uitgaven naar toe gaan, hebben wij als gemeenteraad feitelijk amper invloed. Dit is een veel gehoorde zorg onder raadsleden in geheel Nederland. Wij zien, ook in de nabije toekomst, eerder ook nog eens een toename van samenwerkingsverbanden. Te denken valt hierbij aan b.v. samenwerking op het terrein van milieu en afval, economische bedrijvigheid en energiestrategie. Wij hebben onze zorgen over deze ontwikkeling. De inbreng van de gemeenteraad ten behoeve van de lokale samenleving wordt daardoor steeds meer naar de achtergrond gedrongen. Dat lijkt ons niet goed voor de democratische rol die wij als raad vervullen. De rol die steeds beperkter wordt en verschuift naar marginale zaken voor de gemeenschap.

Voorzitter samenvattend: financieel zien wij dus een meevaller van €838.000 binnen het sociaal domein. Daarlangs de, overigens allen nog te onderzoeken, bezuinigingen van in totaal €200.000 vanaf 2023 voor de bibliotheek, de Voor- en Vroegschoolse Educatie en de eventuele invoering van toeristenbelasting. Vooral dus veel onzekere cijfers die gebruikt worden om positieve begrotingen te kunnen presenteren. Het past (voor zover wij hebben kunnen nagaan) allemaal binnen de begrotingsregels. Mede omdat wij in deze onzekere tijd van crisis niet willen bezuinigen op zaken die onze inwoners direct of indirect raken, geven wij het college op dit moment het voordeel van de twijfel. Ook al maken wij ons wel oprecht zorgen over de financiële afloop van de gepresenteerde begroting.

Tijdens de vergadering van de commissie Algemene zaken van donderdag 29 oktober maakte de verantwoordelijk wethouder bekend dat Laarbeek niet de gewenste proeftuinsubsidie voor het programma ‘Aardgasvrije Wijken Mariahout’ krijgt. Er was €5,1 miljoen subsidie gevraagd voor de aanleg van een collectief warmtenet in Mariahout, waar alle woningen en andere gebouwen in de dorpskern op aangesloten zouden kunnen worden.

De totale investeringskosten van het project zijn eerder geschat op €21,7 miljoen. Ingeschat is dat inwoners een bijdrage van ongeveer € 2.000 zouden moeten betalen. Nu de subsidieaanvraag is afgewezen is het op dit moment nog onbekend hoe er verder wordt gegaan met het project.

PNL is overigens vanaf het begin al sceptisch over (vooral) de kosten van het project. Wij hebben eerder al 2 verschillende deskundigen uitgenodigd die werkzaam zijn binnen het gebied van warmtenetten. Beiden gaven aan dat de kosten veel te laag zijn ingeschat en dat meer richting €40 miljoen kosten gedacht moet worden. Wanneer we dan in ogenschouw nemen dat het hier alleen nog maar om Mariahout gaat, zijn de kosten voor geheel Laarbeek niet te overzien en onzes inziens onbetaalbaar. Wordt ongetwijfeld vervolgt……

Hoewel er slechts 3 grotere onderwerpen op de agenda stonden, duurde de vergadering van de commissie Algemene Zaken toch ruim 3 uur. Ronnie Tijssen en Ron van den Berkmortel waren namens PNL de deelnemende commissieleden. Het onderwerp waar het langs over werd gesproken was de verhelderende presentatie over de afvalstoffenheffing.

Ieder jaar opnieuw moeten er keuzes worden gemaakt over de tarieven m.b.t. tot alles wat met de Laarbeekse afvalstromen te maken geeft (grijzen en groene containers, milieustraat, PMD, glas, enz…). De gemeente mag hier maximaal kostendekkende tarieven voor innen bij de inwoners. Zowel vanuit de gemeente alsook vanuit BLINK werd toegelicht welke keuzemogelijkheden er zijn bij b.v. de manier en frequentie van inzamelen, wat wel en niet inzamelen, en tarievenkeuzes. Veel gratis inzamelen betekent veel hogere kosten. Dat geldt ook voor b.v. al dan niet vaker afval, gft en papier ophalen (vaker is duurder). Er worden nu verschillende keuzemogelijkheden uitgewerkt. Deze worden later aan de commissie en vervolgens de gemeenteraad voorgelegd.

Een 2^e belangrijk punt was de grondnota 2020 (gaat over 2021). PNL is blij dat als nieuwe grondexploitatie een gebied aan de Bakelseweg in Aarle-Rixtel is toegevoegd (plan BIO Bakelseweg). Een jaar geleden hebben wij daar ook al naar gevraagd. Verder waren er veel vragen die verder niet tot gewenste wijzigingen resulteerden. De gemeenteraad beslist op 5 november of inderdaad wordt ingestemd met de grondnota 2020.

Tenslotte kwam de 2^e begrotingswijziging van de BSOB (belastingsamenwerking Oost-Brabant) aan de orde. Laarbeek gaat komend jaar ongeveer €50.000 meer betalen. De kostenstijging wordt voornamelijk veroorzaakt door de problematiek rondom No Cure No Pay (NCNP) bureaus. Wij hebben het college geadviseerd om over deze bedrijven, die veel geld verdienen terwijl de burgers die er gebruik van maken er meestal slechts enkele tientjes mee winnen, in haar p.r. uitingen de inwoners van Laarbeek nog meer en helder te informeren. De begrotingswijziging krijgt de steun van PNL.

De agenda van commissie Ruimtelijk Domein van woensdag 28 oktober, met Willie Maas en Arian de Groot voor PNL, was beperkt.

Bij de mededelingen wist de wethouder te vertellen dat het pand aan de Heuvel 7 in Lieshout eigendom is geworden van de gemeente Laarbeek. Dit zegt overigens nog niets over het wel of niet doorgang vinden van de plannen rond de Heuvel. Voor het gebied ten noorden van de Hoge Regt – Pater Becanusstraat – Goorloop in Beek en Donk was er ook goed nieuws. Over ongeveer 3 maanden kunnen voor dat gebied (9 hectare) de eerste inrichtingsplannen verwacht worden.

Bij het agendapunt over de voortgang van de afgifte geen bedenken zonneparken wist de wethouder te vertellen dat van de 4 gegadigden die een vergunningsaanvraag mochten indienen, er 2 in geslaagd zijn dit tijdig te doen (De Blauwe Poort en Liesvelden). De anderen vallen voor deze ronden dan ook buiten de boot.

Het voorstel om geen medewerking te verlenen aan het verzoek van de Stichting Middengebied om de bestemming van een gedeelte van de ondergrond van de Rioolwaterzuivering Aarle-Rixtel (RZWI) te wijzigen, kan rekenen op steun van PNL. Wij zien geen redenen om af te wijken van het voorstel van het college.

Tijdens de rondvraag hebben we gevraagd naar de toekomstige mogelijkheden die nertsenfokkers hebben wanneer hun bedrijf (gedwongen) is gestopt. Er blijkt nu een subsidieregeling in de maak te zijn voor de groep ondernemers. Zij die nu echter al een andere bestemming aan hun panden geven, vallen buiten deze regeling. De wethouder gaf daarom aan dat het voor hen verstandig is even te wachten met nieuwe plannen, totdat de subsidieregeling van kracht wordt.

Dinsdagavond 27 oktober vond een vergadering plaats van de commissie Sociaal Domein. Ron van den Berkmortel en Ronnie Tijssen vertegenwoordigden dit keer PNL.

Eén van de agendapunten was een toelichting van het Sociaal Team Laarbeek en de GR Peelgemeenten over rechtmatigheid in de zorg. Dit naar aanleiding van een motie over gewenste deelname aan een onderzoek van ‘Follow the Money’ die PNL vorige raadsvergadering indiende, maar uiteindelijk ‘aanhield’ (= vooralsnog niet in stemming bracht) nadat de wethouder de belofte deed voor deze toelichting. Twee heldere presentaties maakten duidelijk wat er allemaal wordt gedaan om onregelmatigheden (waarvan er in Laarbeek ongeveer 3 per week worden geconstateerd) en onrechtmatigheden binnen de in Laarbeek aangeboden zorg te voorkomen of aan te pakken. De commissieleden zijn dankzij deze toelichting een stuk wijzer geworden op dit belangrijke gebied.

Een voor vele Laarbeekse organisaties belangrijk punt was het nieuwe subsidieprogramma 2021-2023. Eerder al heeft PNL hier haar steun voor uitgesproken. Alle stukken die bij het nieuwe subsidieprogramma horen kun je hier inzien: https://ris2.ibabs.eu/Agenda/Details/Laarbeek/ca921d97-9905-43c2-9c79-f97899961010

Een agendapunt waar PNL ook voorstander van is het beschikbaar stellen aan de Kredietbank Nederland (KBN) van € 41.000,- voor de Voorziening Kleine Schulden. Financiële problemen en schulden leiden vaak tot grotere problemen op andere gebieden, zoals werk, gezondheid en opvoeden. Als er meerdere schuldeisers zijn verdwijnt al snel het overzicht. Voor die situaties wordt voorgesteld een Voorziening Kleine Schulden (VKS) in te voeren. In sommige situaties neemt de gemeente dan de schulden over waardoor de persoon of het gezin daarna alleen nog maar een schuld aan de gemeente heeft. Er wordt direct gestart met de aflossing en een traject ter voorkoming van nieuwe schulden is verplicht. Normaal gesproken kost het de gemeente dus geen geld.