Met enige verbijstering hebben wij de afgelopen weken de positieve verhalen vanuit het college gelezen en gehoord over de Laarbeekse financiën. Hoewel we telkens weer geld tekortkomen en geen algemene reserve meer overhouden (hoewel die sinds vorige week weer even is aangevuld), probeert het college te doen alsof het op financieel gebied nog zo slecht niet gaat. Het mag duidelijk zijn dat PNL hier anders over denkt. Dit is tijdens de raadsvergadering van 2 juli op de volgende wijze verwoord:

“Omdat in deze kadernota volgens het college in principe niet beïnvloedbare zaken instaan, is er financieel niet alles over te zeggen. Wat we wel al kunnen zien, terwijl nog niet alle financiële cijfers zijn verwerkt, is dat het er voor de komende jaren voor onze mooie gemeente financieel opnieuw niet best uitziet. Ondanks de extreme ozb-verhoging van dit jaar (die slim ‘verkocht’ is als éénmalig, maar die iedereen vanaf nu ieder jaar gewoon opnieuw blijft betalen -het is namelijk verhoging op verhoging-) en het leegtrekken van de Algemene reserve, belanden we in de rode cijfers. Dit toont aan dat inkomsten en uitgaven absoluut niet in evenwicht zijn. Een huishouden financieel runnen lukt ook niet op deze manier. Ook thuis zullen uitgaven aangepast moeten worden aan wat er binnenkomt. Daar is niets vreemds aan volgens ons.

Kan het dan niet anders? Zeker wel, en dat heeft PNL afgelopen jaar bij de begrotingsbehandeling ook laten zien. Helaas bleek het politiek gezien voor de andere partijen belangrijker ieder PNL voorstel weg te stemmen, dan te kijken naar wat voor Laarbeek en haar inwoners financieel wellicht beter zou zijn. Dat is niet waarvoor wij hier als partijen en raadsleden zitten. Wij, en dat kunnen we niet van alle partijen zeggen, zijn onze kiezers trouw gebleven met de beloften die we hen hebben gedaan. Ook al pakte dat voor onze partij niet goed uit met het verlies van onze wethouder en het vakkundig terug gemanoeuvreerd worden in de oppositierol.

Wij vinden, net zoals vorig jaar, dat het anders moet met onze gemeentelijke financiën. De uitgaven moeten terug naar een peil wat verantwoord, redelijk en betaalbaar is voor onze gemeente en haar inwoners. Aangezien alle partijen vorig jaar tegen de vele bezuinigingen waren die PNL heeft voorgesteld, zijn wij heel benieuwd met welk begrotingsvoorstel het college na de zomer gaat komen om de negatieve financiële trend om te buigen naar positieve cijfers. Zoals altijd zal PNL hier kritisch maar ook eerlijk naar kijken, en die besluiten nemen en voorstellen doen waarvan wij denken dat die voor onze inwoners het beste zijn. Ook dan weer geheel in lijn met wat onze leden en kiezers willen.

Aangezien het een uitgeklede kadernota 2021 is die we voor ons hebben liggen, wachten wij op de begroting van 2021 alvorens wij hier cijfermatig dieper op ingaan.”

PNL heeft tegen de kadernota 2021 gestemd, omdat wij er op dit moment niet van overtuigd zijn dat er alleen niet-beïnvloedbare zaken instaan (wat het college aangeeft), en wij niet achteraf terug willen komen op eerder genomen besluiten.

PNL heeft tijdens de raadsvergadering van 2 juli laten horen anders terug te kijken naar het resultaat over 2019, dan het college en de andere partijen. Wij kunnen echt niet positief zijn over het forse negatieve resultaat, ook al kan Laarbeek gelukkig wel ruim voldoen aan haar verplichtingen (solvabiliteit). Dit is de tekst zoals deze tijdens de raadsvergadering door PNL is uitgesproken:

“De jaarrekening 2019 laat een negatief resultaat zien van €839.700,-. Voor PNL blijft de veelbesproken financiële lijn, zoals die is gevolgd sinds de behandeling van de kadernota en programmabegroting 2019 vorig jaar, onverteerbaar. Natuurlijk is niet altijd alles te voorzien, maar het wordt steeds duidelijker dat dit college al jaren veel te veel geld heeft uitgegeven. Extreme lastenverhogingen, het snel afnemen van de Algemene reserve (hoewel deze na de raadsvergadering van vorige week is aangevuld vanuit de bestemmingsreserves), forse meevallers over 2019 en daarbij toch geldtekort blijven komen, tonen dit aan.

De zorgkosten en de rijksoverheid krijgen telkens voor een groot deel de schuld toegeschoven van het tekort. Natuurlijk krijgen we te weinig geld vanuit Den Haag. Dat is een algemeen gedeelde zorg bij heel veel gemeenten in ons land. Om echter een reëel beeld te scheppen willen we wel vermelden dat we volgens de jaarrekening in 2019 €353.000 minder geld uitgegeven hebben aan jeugdhulp (nadat hier eerder wel €500.000 aan toe is gevoegd), dat we €285.000 meer gekregen hebben uit de Algemene uitkering, en dat er €209.000 meer als resultaat uit de grondexploitatie is verkregen, dan begroot. Tezamen dus een meevaller van liefst €847.000. Zonder deze meevallers was het tekort nog veel groter geweest. Van de Algemene reserve gaat, na de verrekening van deze jaarrekening, opnieuw ruim €1 miljoen vanaf.

Toch zien en horen wij het college zeggen dat ‘we’ met een positief gevoel terugkijken naar 2019. Ik kan u melden dat PNL, kijkend naar het financiële gedeelte, in dit geval niet bij die ‘we’ groep behoort. Het verloopt financieel namelijk helemaal niet zo positief. Als dat wel zo zou zijn was een grote extra ozb-verhoging niet nodig geweest, zou de Algemene reserve op peil blijven, en zouden we zonder al te veel moeite meerjarenbegrotingen op kunnen stellen met groene positieve cijfers. Het tegendeel is echter het geval, dus moeten we onze burgers niet voor de gek houden.

Uiteindelijk kunnen we nu niet meer veranderen hoe het Laarbeek financieel is vergaan in 2019. Voor de toekomst willen wij het echter anders doen, zoals we ook bij de begrotingsbehandeling 2020 al hebben laten zien. Op veel vlakken een beetje minder doen is mogelijk en kan Laarbeek financieel weer een stuk gezonder maken. Zonder grote extra lastenverhogingen. Keuzes, die er altijd zijn, moeten dan wel gemaakt worden. Dat was, is en blijft ons standpunt.”

Een motie, die is voorgesteld en zorgvuldig uitgewerkt door leden van Jong-PNL, is donderdagavond 2 juli door alle partijen overgenomen. Om dat voor elkaar te krijgen was wel een kleine wijziging nodig over de maximaal te hanteren koopsom. Deze is al sinds 2014 €194.000 (voor bestaande woningen).

Dankzij de motie wordt nu de koopsom aangepast naar een marktconform bedrag (volgens ons zal dat rond €245.000 liggen), waarbij gekeken wordt naar de bedragen in de MRE-regio. Ook is er verzocht om deze, zo mogelijk, te koppelen aan een indexcijfer. Ook wordt het onderscheid tussen nieuwbouw en bestaande woningen voor de bepaling van de maximale koopsom geschrapt., en gaat de maximumleeftijd (gezien de huidige gemiddelde pensioenleeftijd) omhoog naar de leeftijd van 38 jaar.

Een motie van de PvdA is, na de nodige aanpassingen door alle partijen, aangenomen. De motie behelst een aantal acties om de betreffende ministeries in Den Haag te wijzen op de financiële tekorten die gemeenten hebben ten gevolge van de kosten in het sociaal domein (met name jeugdzorg en WMO).  Dit probleem speelt in heel Nederland.

PNL vroeg de PvdA wel of  de uitspraken van het college, en dus ook de eigen wethouder, dat de gemeente Laarbeek er financieel goed voor staat met een krantentekst als: ‘Het financiële fundament is oerdegelijk, de algemene reserves zijn goed’ niet strijdig is met deze motie, die eigenlijk zegt dat we de begroting niet sluitend krijgen. Deze tegenstrijdigheid is lastig uit te leggen aan inwoners en het rijk.

Wij hebben ook gezegd op het standpunt te blijven staan dat we weliswaar minder geld krijgen dan nodig is, maar dat we wel van mening zijn dat uiteindelijk de gemeenteraad verantwoordelijk is voor een meerjarige sluitende begroting. De raad moet ervoor zorgen dat lasten voor burgers niet onnodig extra worden verhoogd, en dat onze uitgaven in verhouding staan tot de inkomsten. Dat is soms een vervelende opdracht. Los van wat men in Den Haag besluit, zien wij echter nog steeds kansen dat op een redelijke manier voor elkaar te krijgen.

Hoewel PNL hier steeds kritisch tegenover heeft gestaan, zijn we uiteindelijk toch akkoord gegaan met het overhevelen van een aantal bestemmingsreserves (geld bestemt voor een bepaald doel) naar de algemene reserve (geld waarover de gemeenteraad kan besluiten). Een aantal technische vragen die meerdere keren zijn gesteld, en een schorsing van de raadsvergadering (op verzoek van PNL) gingen vooraf aan het besluit.

PNL was steeds kritisch omdat het ons wel erg toevallig leek dat men nu de algemene reserve aan wil vullen, juist op het moment dat deze snel steeds verder afneemt. De uitleg die we hebben gekregen laat zien dat de betreffende bestemmingsreserves niet meer nodig zijn. Zoals het ons donderdagavond 25 juni is verteld zijn dat feiten, en konden we dus niet anders dan instemmen. De algemene reserve staat er hierdoor weer iets rooskleuriger voor. Er komt ruim €3.5 miljoen bij.

Een op het laatste moment ingediend amendement van PNL (had dit al voorbereid) en ABL heeft ervoor gezorgd dat er niet €25.000 extra wordt uitgegeven voor de vervanging van audiomiddelen in de commissiekamer (vergaderkamer) van het Laarbeekse gemeentehuis. De andere partijen waren hier wel voor.

Het voorstel voor het extra bedrag kwam bovenop de vraag om ruim €100.000 euro beschikbaar te stellen voor vervanging van audiomiddelen in de raadszaal en toevoeging van videoapparatuur. Met dit laatste voorstel was PNL het geheel eens. De huidige audioapparatuur is versleten, er zijn geen reserveonderdelen meer, en de frequenties waarop dit systeem werkt worden binnenkort verboden. De toevoeging van videoapparatuur hoort niet alleen bij de huidige digitale tijd, maar is ook nodig wanneer bezoekers niet kunnen worden toegelaten tot openbare vergaderingen (zoals b.v. in de huidige coronatijd). Ook buiten zo’n periode heeft het een toegevoegde waarde, omdat iedereen van thuis uit vergaderingen kan volgen. Ook b.v. mensen die niet in staat zijn naar het gemeentehuis te gaan.

Het voorstel voor de extra €25.000 vindt PNL op dit moment niet nodig, omdat onzes inziens de middelen in de raadszaal op dit moment volstaan. Een andere reden zijn de financiën van de gemeente op dit moment (negatief in 2019 en ook komende jaren weinig positieve cijfers volgens kadernota). Mocht er een nieuwe vergaderstructuur komen, waarover op dit moment wordt nagedacht, en hierbij is een extra ruimte met alle voorzieningen nodig (omdat vergaderingen tegelijkertijd plaatsvinden) dan kan hiervoor altijd nog een aanvraag gedaan worden. Omdat het een losstaand systeem betreft, zullen de kosten in dat geval naar verwachting niet hoger worden.

PNL wees de verantwoordelijk wethouder ook op het feit dat er vanaf medio september een wettelijke verplichting komt om video’s te ondertitelen (geldt niet voor live-uitzendingen, maar wel voor de betreffende video wanneer deze daarna beschikbaar blijft). Hier was nog geen rekening mee gehouden. Onduidelijk is nog hoe dit bewerkstelligd gaat worden, en wat de kosten ervan zijn (“ongeveer €2000 per jaar”, aldus de wethouder tijdens de raadsvergadering).

Meld je aan voor onze digitale nieuwsbrief en ontvang aan het eind van iedere maand een overzicht van onze nieuwsberichten in je e-mail: http://www.pnllaarbeek.nl/nieuwsbrief 

Donderdagavond 28 mei maakten de leden van de commissie Algemene Zaken, met Ron van den Berkmortel en Ronnie Tijssen namens PNL, er een lange avond van. De vergadering begon met een presentatie van burgemeester van der Meijden over de stand van zaken van de corona problemen rond nertsenfokkers. In deze presentatie zaten ook alle antwoorden verweven, die wij maandag schriftelijk al hebben gesteld.

De gezamenlijke Rekenkamers, waarbij 22 gemeenten zijn aangesloten, hebben een onderzoek gehouden naar hoe effectief en efficiënt de Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (Odzob) haar werk uitvoert. Met de conclusies van het rapport in de hand constateert PNL dat er kansen zijn om verder te verbeteren. Zo blijkt b.v. dat de kaderstelling door colleges en raden gebrekkig is, terwijl hier volgens ons alles uiteindelijk toch mee begint. Ook ontvangen gemeenten geen terugkoppeling over de resultaten en effecten van de collectieve taken. We gaan er dus maar vanuit dat deze goed worden uitgevoerd! Ook doelstellingen, de financiële kaders en inhoudelijke kaders en de uitwerking worden niet geëvalueerd. Dit zijn volgens ons basiszaken, die altijd dienen te gebeuren. Verder onderstrepen we het advies uit het onderzoek om als raad aan het college een notitie te vragen over de rol en de positie van de raad. Het college vraagt het bestuur van de Odzob nu een extern bureau een plan van aanpak op te laten stellen en de aanbevelingen van de gezamenlijke rekenkamer nader uit te werken. Wij hebben donderdag voorgesteld een soort van Krachtteam (naar goed voorbeeld van Senzer) in het leven te roepen. Hierin kunnen alle betrokken partijen betrokken worden, zodat direct oplossingen voor verbeteringen kunnen worden gezocht, die ook draagvlak hebben bij alle partijen. De verantwoordelijk wethouder is hier geen voorstander van. 24 Juni bespreekt het Algemeen Bestuur van de Odzob het rapport.

Een ander voorstel wat ter tafel kwam is de aankoop van audio en videoapparatuur voor de raadszaal. De huidige apparatuur mag vanaf volgend jaar wettelijk niet meer worden gebruikt, en is ook versleten. Wij zijn voorstander van het live uitzenden van officiële en openbare politieke vergaderingen, zien zeker een meerwaarde voor de Laarbeekse inwoners, en een kans om politiek en burgers iets dichter bij elkaar te brengen. Omdat in een eerder plan ook de apparatuur in de commissiekamer vervangen zou worden, komt er voor de raadsvergadering nu een tweede voorstel bij met daarin ook deze vervanging. Verder vinden wij de jaarlijkse kosten (€6500) voor live streaming erg hoog. Omdat de wethouder hier geen verklaring voor kon geven, gaan wij hier zelf naar kijken. Tenslotte hebben we gevraagd of media, de gemeente zelf, politieke partijen of anderen vrij gebruik kunnen maken van de beschikbare beelden t.b.v. van b.v. nieuwsuitzendingen of informatieve uitingen. Dit antwoord krijgen we later schriftelijk.

Een 3^e agendapunt waar veel discussie over was, is het voorstel om bestemmingsreserves die onnodig zijn geworden over te hevelen naar de Algemene Reserve (waarvan de prognose niet best is, zie grafiek). Voor een aantal van deze bestemmingsreserves vinden wij dat logisch. Bij een aantal hebben wij onze bedenkingen. Dat geldt b.v. voor de ‘Reserves ten behoeve van afdekking risico’s leningen’ (Starterslening € 1.500.000, zonnepanelen Brabant-Zuidoost €1.240.000, en Duurzaamheidslening 2020 €300.000). In het voorstel staat: “wanneer genoemde risico’s op deze leningen ook in de risicoparagraaf worden opgenomen en een deel van onze algemene reserves hiervoor wordt afgezonderd als risicobuffer is handhaving van deze bestemmingsreserves dubbelop”. Wij vinden dat het er op deze manier op lijkt dat op een ‘gekunstelde manier’ de Algemene Reserve opgehoogd wordt.