Tijdens een bijeenkomst, op woensdag 8 juni in Deurne, bleek dat de nieuwbouw voor Blink flink duurder uit gaat vallen. In plaats van de eerste raming van €11 miljoen, wordt nu gerekend op een bedrag van €15 miljoen. De aangesloten gemeenten, waaronder Laarbeek, lijken weinig keus te hebben. Niet meedoen zal betekenen dat Blink ophoudt te bestaan en gemeenten op zoek moeten naar een andere aanbieder. Of dat uiteindelijk goedkoper uitpakt, valt te bezien.

De herhuisvesting voor Blink brengt de nodige hoofdbrekens met zich mee, met name vanwege de vertraging die is opgelopen. Daardoor zijn de kosten flink opgelopen.

Er waren woensdag veel vragen, met name ook vanuit PNL, over o.a. de doorlopen procedure die niet allemaal beantwoord konden worden. Zo heeft de gemeente Helmond, zo werd verteld, grond verkocht voor de nieuwbouw tegen een prijs van €195,- per mtr2. Dat zou aanvankelijk €155,- per mtr2 zijn. Op de website van de gemeente Helmond staat echter dat de grondprijs €175,- is. Dat kon niet verklaard worden.

Ook werden vraagtekens gezet bij de opgelopen vertraging. Al sinds 2023 is bekentdat Blink voor herhuisvesting gaat. Vanwege de Flora & Faunawetgeving moet nu lang gewacht worden alvorens op het toekomstige terrein gekapt mag worden. De vraag is of dat voorkomen had kunnen worden, wanneer eerder gehandeld was.

Er blijkt nu ook een andere ingang naar het nieuwe terrein aangelegd te moeten worden. Reden hiervan zijn de bezwaren die succesvol zijn ingediend door de inwoners van een woonwagenkamp. De gemeente Helmond blijkt deze kosten op zich te nemen.

Niet alle gemeenten doen mee aan de zoutopslag op het nieuwe terrein. Dit maakt het voor de overblijvende deelnemers uiteraard duurder.

Al met al was het een frustrerende avond, waar veel vragen en opmerkingen waren. Namens PNL waren Tijl Hendriks en Toon Brouwers aanwezig.

Uitleg: Wat doet Blink?
Blink ondersteunt gemeenten bij de inzameling van huishoudelijk afval, het beheer van grondstoffen, de exploitatie van milieustraten en de reiniging en het onderhoud van de openbare ruimte. Namens de deelnemende gemeenten voert Blink deze taken uit om afval efficiënter te verwerken en zoveel mogelijk grondstoffen te hergebruiken.

Vanwege de verkiezingen die dit jaar zijn gehouden, is er dit keer geen uitgebreide kadernota, maar een beperkte kaderbrief. Deze is 2 juli door de gemeenteraad behandeld. De kaderbrief sluit nog aan op het vorige bestuursakkoord en geeft een realistisch beeld van de financiële situatie waarin onze gemeente zich bevindt.

Het is overduidelijk dat we ook de komende jaren voor structurele financiële uitdagingen staan. De tekorten in de meerjarenraming zijn hardnekkig en vragen om blijvende scherpte en moedige keuzes.

Ons viel op dat op pagina 8 van de Kaderbrief, onder het kopje ‘Materiële welvaart’, staat dat het hebben van inkomen een belangrijk onderdeel is voor de mate waarin mensen in hun eerste levensbehoeften kunnen voorzien en invulling kunnen geven aan hun leven. Dat is terecht, maar wij willen daar graag aan toevoegen: het gaat natuurlijk om voldoende inkomen. In het kader van brede welvaart en bestaanszekerheid blijft dit voor ons een cruciaal uitgangspunt.

Als PNL zijn wij van mening dat we nóg strakker moeten begroten. Dat betekent dat we bewust minder grote veiligheidsmarges inbouwen en realistischer ramen op basis van werkelijke realisatiecijfers. Dit brengt automatisch meer financiële risico’s met zich mee. Wij vinden dat de raad die verantwoordelijkheid niet alleen bij het college moet leggen, maar die samen met het college moet dragen. PNL is in ieder geval bereid die verantwoordelijkheid te nemen. Het college is voornemens dit ook op die manier te gaan doen, aldus verwoordde wethouder Ton van de Wijdeven.

De weerstandsratio van de gemeente is goed en de reserves zijn ruim voldoende om incidentele tegenvallers op te vangen. Door op deze manier te begroten voorkomen we dat we inwoners onnodig extra belasten met hogere OZB of andere heffingen, zo is de mening van PNL.

Al met al zijn wij akkoord met de voorliggende kaderbrief. We kijken uit naar de verdere uitwerking in de begroting 2027 en blijven graag constructief meedenken over structurele oplossingen voor de jaren daarna.

Het jaar 2025 is voor de gemeente Laarbeek geëindigd met een fors positief resultaat. We hebben het echter al vaker besproken; een positief resultaat is uiteraard mooi, maar het bestaat opnieuw vooral uit incidentele voordelen. Gemiddeld is dat de afgelopen 5-jaren zo’n €4 miljoen. Het is echter dus geld wat we niet voor een structureel dekkende begroting kunnen gebruiken. Veel mensen die lezen of horen dat de gemeente wederom veel geld heeft ‘overgehouden’ zullen zich waarschijnlijk niet realiseren dat het belangrijkste deel van de begroting – het structurele deel dus – hiermee niet positiever wordt.

De jaarstukken 2025 laten op het eerste gezicht een financieel sterke gemeente zien. Wat reserves en weerstandscapaciteit betreft, is dat ook zeker zo. Het grootste aandachtspunt is echter de structurele houdbaarheid. Nog strakker, en als gevolg daarvan met wat meer risico’s, begroten is wat ons betreft gewenst om de lasten voor de inwoners niet onnodig te laten stijgen en toch een structureel dekkende begroting te kunnen presenteren. We vinden dat we hierbij als raad dan echter ook de verantwoordelijkheid moeten nemen wanneer het een keer minder positief uitvalt. Met de reserves van de gemeente achter de hand, zijn dit wat PNL betreft aanvaardbare risico’s.

De accountant heeft geen bijzondere afwijkingen gevonden in de jaarrekening en wij ook niet. Daarom hebben wij ermee ingestemd.

Er is een patroon dat grondexploitaties steeds vaker verliesgevend zijn. Daarom vonden wij het verstandig de reserve grondexploitatie (nu €4.45 miljoen) vanuit het positieve resultaat over 2025 extra aan te vullen met €500.000 tot het maximum toegestane bedrag van €4.95 miljoen. Hiervoor hadden wij een amendement (wijzigingsvoorstel) opgesteld, wat we samen met DWG hebben ingediend. Ook vorig jaar hebben we dat gedaan. Bijzonder vinden wij het dat, hoewel de risico’s op negatief eindigende grondexploitaties steeds groter worden, dit keer de overige partijen tegen het amendement stemden. Uiteraard kan te allen tijde een greep uit de Algemene Reserve worden gedaan als dat nodig geacht wordt. Omdat we bouwen nu eenmaal erg belangrijk vinden en we een realistisch beeld willen laten zien wat past bij huidige situatie, wilden we echter de financiële reserve op die plek veilig stellen waar deze volgens ons thuishoort; de reserve grondexploitatie.

De Grondnota werd 2 juli door de gemeenteraad besproken. Al veel langer is duidelijk dat het steeds lastiger wordt grondexploitaties zonder verlies af te sluiten. Verder zien we geen bijzondere zaken. Vragen die er waren zijn eerder al in de auditcommissie en schriftelijk beantwoord.

Als PNL zijn wel blij dat een eerdere onzekerheid is weggenomen. De eerder toegezegde €1.2 miljoen van Ruimte voor Ruimte bleek namelijk niet definitief te zijn, door onduidelijke afspraken die in het verleden zijn gemaakt. Dit is nu hersteld en het bedrag kan bij het openen van de grondexploitatie Noordflank Heuvel worden overgeheveld naar de grondexploitatie. Hierbij komt ook nog het geld uit de Beethoven deal (€2.2 miljoen), ook bestemd voor de Heuvel en de Baverdestraat in Lieshout.

We hebben benadrukt dat het college moet blijven zoeken naar subsidiemogelijkheden. Niet alleen voor bouwactiviteiten, maar in z’n algemeenheid. We kunnen er lastenstijgingen voor inwoners mee beperken.

Uitgelegd:
Een gemeentelijke grondnota is een beleidsdocument waarin een gemeente uitlegt hoe zij omgaat met grondbezit en grondontwikkeling. De nota beschrijft de doelen, werkwijze en financiële uitgangspunten van het grondbeleid.

Om het mogelijk te maken financieel, organisatorisch, juridisch en maatschappelijk toekomstbestendige dorpshuizen in Laarbeek te realiseren, hebben wij ingestemd met het transformatietraject Dorpshuizen Laarbeek.

Aanleiding
Op 3 juli 2025 is aan de raad toegezegd een verdiepend onderzoek uit te voeren naar de financiële en maatschappelijke toekomstbestendigheid van de dorpshuizen. De afgelopen jaren is gebleken dat de exploitatie van deze dorpshuizen structureel financieel onder druk staat. Tekorten zijn tot op heden opgevangen met incidentele bijdragen, maar bieden geen structureel duurzame oplossing. Het transformatieproces moet uiteindelijk leiden naar toekomstbestendige Dorpshuizen.

Dankzij een amendement (voorstel tekstwijziging), wat op initiatief van PNL gezamenlijk met ABL en DWG is ingediend, wordt het uitgebrachte Rekenkamerrapport ‘Inwonersparticipatie in Laarbeek’ als uitgangspunt gebruikt voor het gemeentelijk participatiebeleid.

Volgens het voorstel dat werd behandeld zouden alle aanbevelingen worden overgenomen, maar dat was voor de 3 partijen een onwerkbaar gegeven. Met nog een aantal andere wijzigingen, die door het amendement zijn aangebracht in het voorstel, ligt er nu een realistische, duidelijke en werkbare opdracht aan het college voor het uitwerken van het gemeentelijk participatiebeleid. De drie oppositiepartijen stemden tegen het voorstel.

De wethouder vroeg eerder al wat partijen belangrijk vinden om mee te nemen bij het opstellen van het gemeentelijk participatiebeleid. Als PNL hebben we op 5 juni een lijstje met voor ons belangrijke zaken naar de wethouder gestuurd. Eén van de belangrijke zaken is voor ons dat voorafgaan aan een participatietraject voor alle betrokken partijen alle regels en afspreken heel duidelijk moeten zijn.

Woensdagmiddag was er in Eindhoven een bijeenkomst van combinatie jeugdzorg ’samen sterk voor de jeugd’ . De aanwezigen, waaronder Toon Brouwers namens PNL, werden er wederom geconfronteerd met de grote problemen binnen de jeugdzorg. Zowel op financieel gebied als op toename van het aantal jongeren zijn er grote problemen. Uit cijfers blijkt nu dat 1 op 7 kinderen op de een of andere manier gebruik maakt van jeugdzorg.

Algemeen
De jeugdzorg in de regio Eindhoven kampt met een combinatie van zware financiële druk, personeelstekorten en stijgende zorgvragen. Zorginstelling Combinatie Jeugdzorg – een cruciale aanbieder in de regio – zag de miljoenenverliezen de afgelopen jaren oplopen, wat zware druk zet op de beschikbaarheid en continuïteit van de hulp.

Financiële tekorten en exploitatieproblemen
Zorgaanbieders in en rondom Eindhoven, zoals Combinatie Jeugdzorg (met locaties in Eindhoven, Helmond, Heibloem en Veldhoven), draaien operationele miljoenenverliezen. Om gaten in de begroting te dichten, was de stichting in het verleden genoodzaakt vastgoed te verkopen. Ondanks extra leningen en gemeentelijke steun blijft de exploitatie door stijgende loonkosten en zware administratieve lasten financieel wankel.

Wachttijden en complexe problematiek
De combinatie van complexe problematiek – zoals vechtscheidingen, gedragsproblemen en psychiatrische zorgvragen – leidt in de regio tot langere wachttijden. Bij bepaalde trajecten, zoals specialistische echtscheidingshulp, lopen wachttijden soms op tot zes maanden. Dit is problematisch, omdat vroegtijdige hulp cruciaal is om escalatie te voorkomen.

Hoge werkdruk en personeelstekort
Net als in de rest van de sector kampt de regio met een hoog ziekteverzuim en personeelstekorten. Zorgverleners moeten cliënten opvangen terwijl de caseload en de complexiteit per gezin toenemen. Dit vergroot het risico op overbelasting van zorgprofessionals en maakt de inzet van flexibele maatwerkzorg lastig.

Standpunt PNL
Wij gaan in de komende tijd ons standpunt voor dit grote probleem bespreken. Wat zien wij als mogelijk oplossingen en hoe kunnen die worden ingevoerd? Wanneer we dit hebben afgerond, publiceren we ons standpunt via de bekende kanalen.

Woensdag 3 juni vond er een regioconferentie van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) plaats in het Evoluon in Eindhoven. Deze bijeenkomst stond in het teken van kennismaking met (deels) nieuwe raadsleden en wethouders en de start van de nieuwe regionale samenwerkingsperiode. Voor PNL waren Wim van Dijk en Tijl Hendriks aanwezig.

De start van de nieuwe regionale samenwerkingsperiode
Met de start van een nieuwe bestuursperiode breekt ook een nieuwe fase aan in de regionale samenwerking. Gericht op het uitvoeren en het realiseren van onze gezamenlijke regionale opgaven: ruimte & wonen, mobiliteit, economie, voorzieningen, energietransitie en vitale groene leefomgeving.

De avond begon met een welkomstwoord door MRE-voorzitter Jeroen Dijsselbloem en secretaris-directeur Giovanni Wouters. Hierna was er een interactieve kennisquiz over de regio. Dit werd gevolgd door twee interactieve gespreksrondes waarin een aantal vraagstukken centraal stonden. Tot slot was er ruimte om terug te kijken naar de belangrijkste inzichten en aandachtspunten uit de gespreksrondes.